Digitale transformatie: nu of nooit

Hans Koekkoek · Digital Workplace Trends · 3 weken ago

Kantoor en huis zijn complementaire omgevingen. Door nieuwe digitale communicatiekanalen zijn we minder afhankelijk van een vaste werkplek. Heerlijk toch om zelf te bepalen waar en wanneer we werken. Die keuzevrijheid voelt bevrijdend, maar tegelijkertijd kriebelt de gedachte dat we ook graag deel blijven uitmaken van een gemeenschap. Door de coronacrisis is dit proces in een versnelling geraakt en beseffen veel bedrijven dat ze de boot van de digitale transformatie dreigen te missen. Om aan boord te klimmen moet je vernieuwen, bestaande kaders loslaten en je kans grijpen. Maar durven we dat wel? Hoe je het doet, doe het goed. En doe het nu!

Carwash winkelwagens

Allereerst, die digitale transformatie

De term ‘digitale transformatie’ is nogal breed te interpreteren, en wordt voor allerlei zaken gebruikt. Het is belangrijk je te realiseren dat het niet alleen betrekking heeft op organisaties. Simpel gezegd is het de transformatie van alle aspecten van ons leven door digitale technologie. En dat biedt ontzettend veel kansen. De Rijksuniversiteit Groningen zegt: a firm’s change in the utilization of digital technologies to create new ways of value creation and appropriation and, thus, to develop a new digital business model. Klinkt goed, toch? Het ICT Informatiecentrum voegt daaraan toe dat het gaat over klantbeleving, bedrijfscultuur en een meerwaarde creëren voor je klant. Wat mij betreft allemaal goed. Transformeren dus, vernieuwen. Hoe dan?

Vernieuwend, hoe word je dat?

Je ziet om je heen dat de wereld in rap tempo verandert. Je wilt graag ingrijpen, meedoen. Niet achterblijven. De concurrent in het vizier houden. Goed voor je mensen zorgen, aantrekkelijk blijven voor nieuw talent. En dus moet je zaken anders aanpakken, vernieuwen. ‘Het probleem is dat mensen van nature geneigd zijn vast te houden aan wat ze al weten en doen er vervolgens bar weinig mee. En wat ze niet kennen, dat gooien ze weg’. Ik citeer Jan Bommerez, veelgevraagd keynote speaker en auteur van boeken over digitale transformatie. Per saldo blijf je dus stilstaan en heb je niets geleerd. De kern van het probleem: we kunnen niet loslaten! We blijven vastklampen aan oude gewoonten, vaste patronen en een bewezen aanpak. Maar als de wereld om je heen beweegt, waarom dan niet meebewegen?

De coronacrisis geeft ondernemers veel zorgen. Tegelijkertijd brengt deze crisis creativiteit bij bedrijven naar boven en dwingt zij ons kritisch naar onze eigen business te kijken. Churchill zei ooit: ‘never waste a good crisis’. Ik vermoed dat hij hiermee bedoelt dat ‘ieder nadeel ook z’n voordeel heeft’. Hoe ingrijpend de huidige crisis ook is, deze ontwikkeling zou een pas-op-de-plaats voor ons allen moeten zijn én de mogelijkheid moeten bieden om écht los te laten. Tijd dus om de boel tegen het licht te houden en ‘aan je bedrijf’ te gaan werken. Want innoveren en vernieuwen zijn we wel een beetje verleerd.

Creëer tijd en ruimte voor meer creativiteit

We zien prachtige nieuwe ideeën ontstaan. Initiatieven die we kortgeleden niet voor mogelijk hielden. Uit noodzaak geboren, maar toch. Dat hoeft niet slecht te zijn hoor, maar het kan ook anders. Vanuit een ambitie bijvoorbeeld. En daarvoor moet je alert zijn, altijd. Constateer je veranderend consumentengedrag, waarom dan niet simpelweg meebewegen of, beter nog, anticiperen? Zie je een verschuiving, doe wat zij doen, leer van elkaar en creëer ruimte om jezelf te ontwikkelen en te vernieuwen.

De meeste ondernemers staan open voor vernieuwing. Er zijn genoeg voorbeelden. Zo sprak ik vorige week Leo Nieuwenhuis, initiatiefnemer van The New Builders, een landelijke organisatie die al jaren bezig is innovatie in de bouwwereld te stimuleren om daarmee deze sector wendbaarder te maken. Hij wees me op de creativiteit van Tim Rodenburg uit Veenendaal, die samen met enkele partners een carwash voor winkelwagentjes heeft ontwikkeld. Van die dingen dus.

Sleutelen aan je bedrijfscultuur, het is mogelijk

Verandering lukt alleen als je sleutelt aan de bedrijfscultuur. Jarenlang heb ik dit als onzinnig bestempeld. Simpelweg omdat een nieuwe werkwijze of ander inkoopproces niets verandert aan het DNA van je bedrijf. Ik kom hier enigszins op terug. De huidige crisis is een test voor de cultuur van elk bedrijf. Ik lees in de internationaal geprezen Korn Ferry-studie (zie hun grafiek hieronder) dat ‘cultuurverandering’ in de top drie staat van prioriteiten voor ontwikkeling van organisaties – en dat ontwrichtende veranderingen (jazeker, Corona) een katalyserend effect kunnen zijn voor een cultuuromslag. Het is dus mogelijk!

In mijn blog op Frankwatching ‘Lean social intranet: 5 basics waarmee je iedere generatie meekrijgt’ gebruikte ik 4 stappen om generatiekloven te dichten. Zeker toepasbaar in dit opzicht:

  1. Bewustworden. Iedereen mee eens dat er een crisis gaande dus?!
  2. Doorbreken. Verandering betekent weerstand. Paradigma’s, weg ermee.
  3. Doen. De kern van dit verhaal.
  4. Verbeteren. Doe, ervaar, leer en verbeter.
Korn Ferry Study

Wie zijn wij dan wel niet?

Tenslotte nog enige context in dit betoog. Viadesk werkt al 20 jaar op het kruispunt van de digitale werkplek. Samen met honderden organisaties en bedrijven in binnen- en buitenland zijn we dagelijks bezig om vernieuwing te faciliteren. Dat gaat over communiceren, over samenwerken, kennisdelen. Over co-creatie vanuit een sociaal perspectief, om iedereen bij die ontwikkeling te betrekken. Met onze digitale oplossingen slechten wij in- en extern organisatiegrenzen, simpelweg omdat wij meebewegen met de veranderende behoefte in de wereld.

Een groot deel van de wereldbevolking is digitaal aan elkaar verbonden, laten we daar dan vooral ook gebruik van maken. Op een creatieve, positieve en veilige manier waarbij iedereen meedoet. Voor ons is ‘‘Inclusiviteit’ heilig. Niet omdat de marketingafdeling dat zo’n leuke term vind, maar omdat het de kern raakt van hoe wij bij Viadesk dagelijks werken en leven. En dat zie je terug in onze producten. Vraag dat maar aan de collega’s in Amsterdam, Köln en Dhaka. Of aan onze klanten.

Wat dat oplevert?

Wij maken dus social intranet. En digitale leermiddelen. Dat deze producten praktische voordelen opleveren, waardoor besparingen worden gerealiseerd in tijd en kosten is alom bekend. Minder zichtbaar, maar zeker zo belangrijk bieden onze oplossingen nog iets wezenlijkers:

  1. Het stimuleert een veranderende denkwijze (innovatie, vernieuwing)
  2. Het creëert sociale innovatie (Het Nieuwe Werken)
  3. Het zorgt voor strategisch samenwerken (slim, doelgericht, effectief)
  4. Het is minder hiërarchisch (dus socialer, meer betrokkenheid, relevanter)
  5. Het is transparant (duidelijk, bereikbaar voor iedereen)
  6. Het zorgt voor beweging (duurzaamheid, voortgang)
  7. Het zorgt voor een nieuw bewustzijn (zingeving, zelfverzekerdheid, leiderschap)
  8. Het geeft energie (vanuit passie, gedrevenheid, betrokkenheid)
  9. Het biedt keuzevrijheid (plaats en tijd onafhankelijk)
  10. Het zorgt voor groei (leren, kennisdelen)

We hebben het pad geëffend waardoor de medewerker geen hinder meer ondervindt van digitale hobbels. Het vertrouwen van de manager daarin is overigens van groot belang. Die moet zich uitspreken en het team de ruimte geven, juist nu medewerkers vaak fysiek elders werken. Alleen zo zet je de volgende stap. De combinatie van bewezen digitale middelen en intrinsiek gemotiveerde medewerkers (zeker door Corona) zou ondernemers het laatste zetje moeten geven om te vernieuwen en te werken aan een toekomstbestendig bedrijf. Twijfel niet, begin er vandaag mee.